Александр Колчак — барыллар ыккардыларынааҕы ураты

220 баайт эбиллибит ,  12 сыл ынараа өттүгэр
көннөрүү туһунан суруллубатах
[[хаhаахтар|Хаһаахтартан]] төрдүлээх эбит. Аҕата [[Кырыым]] сэриитин кэмигэр Малахов курган сэттэ тыыннаах хаалбыт көмүскээччилэриттэн биирдэстэрэ эбит. Александр дөкүмүөн туоһулуурунан 1874 с. сэтинньи 4 күнүгэр төрөөбүт (1920 с. доппуруос кэмигэр 1873 с. төрөөбүтүм диэн көрдөрбүтэ баар).
 
Сулууспатын Муора кадетскай куорпуһуттан саҕалаабыт, бу үөрэҕин туйгуннук бүтэрэн адмирал П.Н. Ракорд аатынан харчыннан бириэмийэ ылбыт. Байыаннай моряк быһыытынан [[чуумпу океан|Чуумпу байҕалгаокеаҥҥа]] бохуокка сылдьыыттан саҕаламмыт. Бу сылдьан [[илин философия|илиҥҥи философияннанфилософиянан]] үлүһүйбүт, [[кытай тыла|кытай тылын]] үөрэппит, ол гынан баран олоҕун сүрүн дьыалатынан [[океанография|океанографияны]] уонна [[хидрология|гидрологияны]] билинэр эбит. 1898 с. бастакы ноуучунайүөрэх үлэтин бэчээттэппит.
 
1899 с. Саанньыкап сирин көрдүүр экспэдииссийэҕэ киирбит. [[Санкт-Петербург|Петербуурга]] Сүрүн [[физика]] обсерваториятыгар, Павловскайдааҕы магнитнай обсерваторияҕа уонна [[норвегия|Норвегияҕа]] стажировкалар кэннилэриттэн 1900 с. барон Э.Толль экспэдииссийэтин кытта гидролог уонна магнитолог быһыытынан барсар.
[[File:Russian schooner Zarya, 1910.jpg|left|thumb|«Заря» шхуна]]
 
Манна сылдьан дириҥҥэ [[уу]] туругун, [[муус]] туругун чинчийэр, [[харамайдар]] кырамталарын хомуйар, [[география|географияҕа]] чинчийиилэри оҥорор, [[Таймыыр]], [[Олгуйдаах арыы|Олгуйдаах]] уонна [[Бельковскай арыы|Бельковскай]] арыыларын кытылларын каартатын оҥорор. [[хоту океан|Хотугу Муустаах байҕалга]] саҥа арыыны арыйар, ону экспэдииссийэ салайааччыт кини аатынан ааттыыр (кэлин сэбиэскэй кэмҥэ бу арыы Расторгуев аатынан ааттаммыта).
 
== Ылыллыбыт сирэ ==
6182

уларытыы