Ксенофонтов Гавриил Васильевич — барыллар ыккардыларынааҕы ураты

көннөрүү туһунан суруллубатах
'''Гавриил Васильевич Ксенофонтов''' (1888—1938) — устуорук, этнограф, [[сахалар]], [[бүрээттэр]], [[эбэҥкилэр]] фольклордарын чинчийээччи. <br />
[[Арҕаа Хаҥалас улууһа|Арҕаа Хаҥалас улуус]] 3-с Малдьаҕар нэһилиэгэр төрөөбүт. 1912 сыллаахха Томскайдааҕы университет юридическай факультетын бүтэрбитэ. 1913-1917 сс. Дьокуускайга итэҕэллээх присяжнай быһыытынан үлэлээбитэ. 1920-1923 сс. Иркутскайдааҕы университекка үлэлээбитэ. Чинчийиилэригэр матырыйаал хомуйаары маннык экспедициялары тэрийбитэ:<br />
1921 с. — Саха сирин киин улуустарынан.
1923-1924 сс. — Өлүөнэ уонна Өлөөн өрүстэринэн.
1925-1926 сс. — Дьокуускай-Арҕаа Хаҥалас-Бүлүү уокуруга-Чуона-Ербогачен-Аллараа Тунгуска-Красноярскай-Хакасия-Арҕаа Бүрээтийэ. <br />
1928 сылтан Иркутскайга олорбута. 1930-с сылларга Саха АССР Совнаркомун научнай-чинчийэр институтугар үлэлээбитэ. Ити кэмҥэ "Эллэйада" уонна "Урааҥхай сахалар" диэн улахан үлэлэрин бэлэмнээбитэ. "Эллэйада" -- Эллэйгэ аналлаах, [[Эллэй]] туһунан былыргы үһүйээннэр. Ити кинигэ илиинэн суруллубутун 1965 сыллаахха П.Е. Ефремов итэҕэли утарар литература архыыбыттан булан, 1977 сыллаахха бэчээттэммитэ. "Урааҥхай сахалар" диэн сахалар былыргы устуоруйаларын туһунан очеркалар аан бастаан 1937 с. бэчээттэммитэ. <br />
Г.В. Ксенофонтов 1937 сыллаахха Дмитров куоракка көспүтэ. Онно олорон "Урааҥхай сахалар" иккис туомун бүтэрбитэ. <br />
1938 с. муус устар 22 к. кинини Москубаҕа "сахалар дьыалаларыгар" [[Ойуунускай Платон Алексеевич|П.А. Ойуунускайы]] кытта тутан ылан хаайбыттара. 1938 с. атырдьах ыйын 28 к. ССРС Үрдүкү Суута үспүйүөннээһин иһин буруйдаан ытарга уураахтаабыта уонна ити күн ытыллыбыта. Көмүллүбүт сирэ -- "Коммунарка" диэн НКВД полигона. 1957 с. атырдьах ыйын 22 к. ССРС Үрдүкү Суутунан сырдык аата тиллибитэ. <br />
Г.В. Ксенофонтов аатын Покровскай куоракка баар кыраайы үөрэтэр түмэл сүгэр.