Кузнецов Григорий Дмитриевич — барыллар ыккардыларынааҕы ураты

көннөрүү туһунан суруллубатах
('Билэ:Кузнецов_Григорий_Дмитриевич.jpg|200px|thumb|right|Кузнецов Григорий Дми…' ыйааһыннаах саҥа сирэй оҥоһулунна)
 
{{Байыаннай киһи
[[Билэ:Кузнецов_Григорий_Дмитриевич.jpg|200px|thumb|right|Кузнецов Григорий Дмитриевич]]
[http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=9621 |аата Герои страны: = Кузнецов Григорий Дмитриевич]
'''Кузнецов Григорий Дмитриевич''' (18.06.1911—06.1953) Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1944).
|төрөөбүт күнэ = 18.6.1911 (5.6)
|төрөөбүт сирэ = Шевелёво д.<ref name="Ш"/>
|өлбүт күнэ = 1953
|өлбүт сирэ =
|ойуу = Кузнецов_Григорий_Дмитриевич.jpg
|кэтитэ = 200px
|сулууспалаабыт дойдута = {{флагификация|ССРС}}
|сулууспалаабыт сыллара = 1937—1945
|солото = Старший сержант {{СССР, Старший сержант}}
|сэриилэр көрүҥнэрэ =
|хамаандалаабыт =
|чааһа =
|кыргыһыылар = [[Аҕа дойду Улуу сэриитэ]]
|наҕараадалара = {{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Мэтээл Кыһыл көмүс Сулус|1944}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Ленин уордьана|1944}} {{!!}}{{Аҕа дойду сэриитин 2 ст. уордьана|1944}}{{!!}}{{Кыһыл Сулус уордьана|1944}}
{{!}}-
{{!}} {{Мэтээл «Хорсунун иһин»|1943}}{{!!}}{{Мэтээл «Бойобуой өҥөлөрүн иһин»|1943}}{{!!}}{{«Сталинград көмүскэлин иһин» мэтээл|}}
{{!}}}
}}
'''Кузнецов Григорий Дмитриевич''' (18.06.1911—061911, Шевелёво д. — 06.1953) Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа (1944).
 
== Олоҕун олуктара ==
[[1911]] сыллаахха бэс ыйын 5 ([[бэс ыйын 18]]) күнүгэр Шевелёво дэриэбинэҕэ<ref билигиҥҥинэнname="Ш">Билигиҥҥинэн Нижегородскай уобалас, Сокольскай оройуон (1998 сылга дылы — Ивановскай уобалас).</ref> Сокольскай оройуонугар бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэтөрөөбүт. Омугунан нуучча.
 
Оскуоланы бүтэрээт, Саха Сиригэр кэлбит. Незаметный бүһүөлэккэ (<ref>1939 сылтан — Алдан куората)куорат.</ref> бүһүөлэккэ көмүс хостуур рудникка үлэлээбит. 1937 сыллаахха Кыһыл Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. СулууспатаСулууспа бүтэн,кэннэ Алдаҥҥа төннүбүт.
 
1942 сыллаахха Алдан райвоенкоматынаноройуонун Кыһылвоенкоматынан Аармыйаиккиһин кэккэтигэрАармыйаҕа ыҥырыллыбыт. 1942 сыл балаҕан ыйыттан сэриигэСталинградскай, кыттыбытСоҕуруулуу-Арҕаа, 3-с Украинскай фроннарга сэриилэспит.
 
Бастакы бойобуой сүрэхтэниини Сталинград аннынааҕы кыргыһыыга ылбыт. Бааһырыы ылбыт, «ЗаХорсунун отвагуиһин» мэтээлинэн наҕараадаламмытанаҕараадаламмыт.
 
1943 сыллаахха, сайыҥҥы кимэн киирээһин кэмигэр, Кузнецов дьоһун өстөөҕү туппутун иһин иккис «ЗаХорсунун отвагуиһин» мэтээлинэн наҕараадаламмытанаҕараадаламмыт.
 
Украинаны босхолооһун кыргыһыыларыгар хорсуннукхорсуна кыргыспытабыһыыта бэлиэтэммит. 1944 сыл кулун тутар 3 күнүгэр взвод командирахамандыыра гвардия старшай сержана Григорий Кузнецов Ингулец өрүс туорааһынын Зелёное бөһүөлэк аттынан (Днепропетровскай уобалас, Криворожскай оройуон) табыгастаахтык тэрийбитэтэрийбит. Разведчиктар биэрэккэ өстөөх тирэх пууннарыгар кимэн киирбиттэркиирэн, пулеметуөстөөх пулемётун, гранатомету эспиттэргранатомётун, 16 өстөөҕү суохсаллаатын гыммыттаркыдыйбыттар. Кузнецов бииртус бэйэтэ пулеметпулемёт расчётун эспит. Салгыы тимир суолга өстөөх эшелоннарын сырыытыгар, өстөөх бөҕөргөтүүлэригэр мэһэйдэри оҥорбуттар. Өстөөх уотун бэйэлэригэр сээбэҥнэтэн, кыһыллар роталара Зелёное диэн бөһүөлэги ылалларыгар толук буолбуттар. Кузнецов сатабыллаахтык маневрдаан ниэмэстэр иккис тирэх пууннарыгар кимэн киирбит, өстөөх 20 саллаатын уонна офицерын суох гыммыт, 6 ниэмэһи билиэн ылбыт.<ref name="ССГ"/>
 
<blockquote>
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1944 сыл бэс ыйын 3 күнүнээҕи Ыйааҕынан байыаннай сорудахтары көрдөрүүлээхтик толоруутун уонна өстөөхтөрү кытта кыргыһыыларга хорсун, геройдуу быһыытын иһин гвардия старшай сержантсержаныгар Кузнецов Григорий Дмитриевичка Сэбиэскэй Сойуус Геройун аата иҥэриллибитэ.
</blockquote>
 
Герой, салгыы сэриилэһэн, Белоруссия, Польша босхолооһуннарыгар кыттыбытакыттыбыт. Кыайыы Күнүн Берлиҥҥа көрсүбүтэкөрсүбүт.
 
Сэрии бүтэн, 1945 сыллаахха дойдутугар Ивановскай уобаласка төннүбүт. 1951 сыллаахха Донбасска көһөн, шахтаҕа үлэлээбит. 1953 сыллаахха бэс ыйыгар шахтаҕа, оһолго түбэһэн, өлбүт.
 
== Наҕараадалара ==
* «Кыһыл Сулус» мэтээл (№ 3448) (03.06.1944)<ref name="ССГ">{{Подвиг Народа|19098002|title=Наградные документы}}</ref>
* Сэбиэскэй Сойуус Геройун «Кыһыл Сулус» мэтээлэ (№ 3448)
* [[Ленин уордьана]] (03.06.1944)
* [[Аҕа дойду сэриитин 2уордьана|Аҕа дойду сэриитин II ст. уордьана]] (14.08.1944)<ref>{{Подвиг Народа|31847081|title=Наградные документы}}</ref>
* [[Кыһыл Сулус уордьана]] (25.05.1944)<ref>{{Подвиг Народа|34760255|title=Наградные документы}}</ref>
* [[«Хорсунун иһин» мэтээл]] (07.09.1943)<ref>{{Подвиг Народа|17976753|title=Наградные документы}}</ref>
* [[«Бойобуой өҥөлөрүн иһин» мэтээл]] (07.07.1943)<ref>{{Подвиг Народа|16916275|title=Наградные документы}}</ref>
* [[«Сталинград көмүскэлин иһин» мэтээл]]
 
== Аатын үйэтитии ==
* Герой аатынан Алдан уулуссата ааттаммыт.
 
== СигэлэрБыһаарыылар ==
{{быһаарыылар}}
[http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=9621 Герои страны:Кузнецов Григорий Дмитриевич]
 
== Сигэлэр ==
[[Категория:Дьоннор алпабыытынан]]
{{Warheroes|3546}}
[[Категория:1911 сыллаахха төрөөбүттэр]]
* [http://sakha.gov.ru/node/1177 Якутяне - Герои Советского Союза и Российской Федерации кавалеры ордена Славы 3-х степеней]
[[Категория:Бэс ыйын 18 күнүгэр төрөөбүттэр]]
{{Сэбиэскэй Сойуус Геройдара (Саха Сирэ)}}
[[Категория:1953 сыллаахха өлбүттэр]]
[[Категория:Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтара:Алдан улууһа]]
[[Категория:СэбиэскэйСталинградтааҕы Сойуускыргыһыы Геройдаракыттыылаахтара]]
14 683

уларытыы