Кэриэйэ Норуотун Демократическэй Өрөспүүбүлүкэтэ — барыллар ыккардыларынааҕы ураты

көннөрүү туһунан суруллубатах
ДАША КОРЕЯ СЕВЕНАНЕВАНАНПМ
{{Infobox Country
|native_оооооооооооооооооооооооооооооорогрпнрныа
|official_languages = [[Кэриэй тыла]]
|demonym = Хоту Кэриэйдэр, Кэриэйдэр
|capital = [[Пхеньян]]
|government_type = [[Чучхе]]<!-- <<<--DO NOT CHANGE! --> [[Социалистическай республика]],<br />[[Биир партялаах]] [[хоммуньуус дойдута]]
|leader_title1 = [[Eternal President of the Republic]]
|leader_title2 = [[National Defence Commission of North Korea|Chairman of the National Defence Commission]]
|leader_title3 = [[Presidium of the Supreme People's Assembly#President of the Presidium of the SPA|President of the Supreme People's Assembly]]
|leader_title4 = [[Premier of North Korea|Premier]]
|leader_name1 = [[Ким Ир Сен]]<br /><small>(өлбүт)</small> <sup>a</sup>
|leader_name2 = [[Ким Чен Ир]]<br /><small>(өлбүт)</small> <sup>b</sup>
|leader_name3 = [[Ким Чен Ын]]<sup>c</sup>
|leader_name4 = [[Kim Yong-il]]
|largest_city = [[Пхеньян]]
|area_km2 = 120,540
|area_sq_mi = 46,528 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank = 98th
|area_magnitude = 1 E11
|percent_water = 4.87
|population_estimate = 23,790,000
|population_estimate_year = 2007
|population_estimate_rank = 47th
|population_census =
|population_census_year =
|population_density_km2 = 190
|population_density_sq_mi = 492 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = 55th
|GDP_PPP_year = 2007<ref>{{cite web |url=http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1007029394365&a=KCountryProfile&aid=1019041562185 |title=Country Profile: North Korea |accessdate=2007-08-01 |date=2007-07-20 |work=[[Foreign and Commonwealth Office]], UK |archiveurl=http://web.archive.org/web/20030731063626/http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1007029394365&a=KCountryProfile&aid=1019041562185|archivedate=2003-07-31}}</ref>
|GDP_nominal_year = 2007<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kn.html</ref>
|GDP_nominal = $25.96 миллиард
|GDP_nominal_rank = 85ис
|GDP_nominal_per_capita = $1,114
|GDP_nominal_per_capita_rank = 132ис
|GDP_PPP = [[United States dollar|$]]40.00 миллиард
|GDP_PPP_rank = 89ус
|GDP_PPP_per_capita = $1,700
|GDP_PPP_per_capita_rank = 156ыс
|Gini = 31
|Gini_year = 2008<ref>See [[List of countries by income equality]].</ref>
|Gini_category = <font color="#009900">low</font>
|HDI_year = 1998<ref>http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr1998/</ref>
|HDI = 0.766
|HDI_rank = 75th
|HDI_category = <font color="#ffcc00">medium</font>
|FSI = 97.7 {{increase}} 0.4
|FSI_year = 2007
|FSI_rank = 13th
|FSI_category = <font color="#FF0000">Alert</font>
|sovereignty_type = [[Division of Korea#In the North|Establishment]]
|established_event1 = [[March 1st Movement|Independence&nbsp;declared]]
|established_event2 = [[Victory over Japan Day|Liberation]]
|established_event3 = Formal declaration
|established_date1 = March 1, 1919
|established_date2 = August 15, 1945
|established_date3 = September 9, 1948
|currency = [[Хоту Кэриэйэ воната]] (₩)
|currency_code = KPW
|time_zone = [[Корея стандаар бириэмэтэ]]
|utc_offset = +8:30
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST =
|date_format = yy, yyyy년 mm월 dd일<br />yy, yyyy/mm/dd ([[Juche calendar|CE–1911]], [[Common Era|CE]])
|drives_on = right
|cctld = [[.kp]]
|calling_code = 850
|footnotes =
}}
 
'''Хоту Кэриэйэ''', официаллык '''Кэриэйэ Демократ Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ''' (кэр. 조선 민주주의 인민 공화국, 朝鮮民主主義人民共和國 Чосон Миндьудьуи Инмин Коҥхвагук ), диэн [[Илин Азия]] дойдута, [[Кэриэйэ тумул арыыта|Кэриэйэ тумул арыытын]] хоту өттүгэр баар. Киин уонна ордук улахан куората [[Пхеньян]]. Кирбиилэhэр [[Соҕуруу Кэриэйэ|Соҕуруу Кэриэйэлиин]] соҕуруу, [[кытай|Кытайдыын]] уонна [[арассыыйа|Арассыыйалыын]] хоту. КДДӨ 1948 сыллаахха балаҕан ыйын 9-с күнүгэр тэриллибит. Дойду официаллык идеологията чучхэ идеята буолар.
 
== Остуоруйата ==
1910 сыллаахтан 1945 сыллаахха дылы Кэриэй тумул арыыта (ол саҕана биир дойду) колония быһыытынан Дьоппуон империятын састаабыгар киирэрэ. Аан дойду иккис сэриитэ бүппүтүн кэннэ, Кэриэйэ хотугу чааһа Сэбиэскэй Сойуус хонтуруолугар киирбитэ, оттон соҕуруу чааһа - Америка хонтуруолугар. Ол кэннэ 1948 сыллаахха Кэриэйэ тумул арыытыгар икки правительство үөскээбитэ - хотугу (Сэбиэскэй Сойуус сабыдыала) уонна соҕуруу (Америка сабыдыала). Икки правительстволар Кэриэй тумул арыытын бүтүннүү бэйэтин хонтуруолугар ылыан баҕарбыта.
 
Кэриэй Демократ Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ 1948 сыллаахха балаҕан ыйын 9 күнүгэр Кэриэй тумул арыытын соҕуруу чааһыгар үөскээбит Соҕуруу Кэриэйэ тэриллибитин кэннэ эппиэт курдук тэриллибит. Дойду бастакы салайааччытынан Ким Ир Сен (1912-1994) буолбута.
 
Ааттарын эппэтэх кыттааччылар