Кириллин Иван Васильевич: Барыллар ыккардыларынааҕы ураты

Ис хоһооно сотторолунна Ис хоһооно эбилиннэ
Көннөрүү туһунан суруллубатах
Көннөрүү туһунан суруллубатах
1 устуруока:
 
===Кириллин Иван Васильевич===
[[File:Кириллин Иван Васильевич.jpg|thumb| Кириллин Иван Васильевич]]
Кириллин Иван Васильевич II (Уһун Уйбаан), 1918 с. [[Нөөрүктээйи (Сунтаар улууһа)|Нөөрүктээйигэ]] (билигин [[СиэйэТүбэй нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)|СиэйэТүбэй нэһилиэгин]] сайылыга) төрөөбүт.
===Олоҕун олуктара===
Ол саҕана гражданскай сэрии буола турар кэмэ буолан сурукка-докумуоҥҥа киирбэтэх. Уйбаан, ийэтэ Кэтэриинэ биирдээх-иккилээх оҕо эрдэҕинэ өлбүт буолан, эһэтин аахха Василий Гаврильевичка иитиллэн, кэлин улаатан колхозтаах буолан үлэлии-хамсыы сырыттаҕына сэрии буолбут.
 
==Аҕа дойду сэриитигэр==
1943 с. атырдьах ыйын 5 күнүгэр Уйбаан аҕата Кириллин Василий Васильевичтыын биир күн бэбиэскэ тутан, Сунтарга бииргэ киирэн борохуотунан элбэх буолан [[Бүлүү (өрүс)|Бүлүү өрүһүнэн]] таҥнары устан [[Өлүөнэ|Өлүөнэ өрүһү]] өксөйөн Качуг диэн дэриэбинэҕэ тиийбиттэр, онтон [[Кяхта]] диэн сиргэ массыынаннан этэҥҥэ айаннаан кэлбиттэр.
 
Кяхтаттан хастыы да гына араартаан тус-туспа сирдэргэ ыыталаабыттар. Уйбаан атырдьах ыйын бүтэһик күнүгэр [[386 запасной полкаҕаполка]]<nowiki/>ҕа түбэһэн алтынньы ыйтан [[76 стрелковай полкаҕаполка]]<nowiki/>ҕа ручной пулеметчик буолан сулууспатын саҕалаабыт.
Бу полка састаабыгар киирсэн балаҕан ыйыгар Гоби кумах куйаарын туораан Хинганы уҥуордаан Кытайы японскай милитаристартан босхолуур походка турбуттар. Саамай ыарахана Гоби кумах куйаарын туоруур кэмнэригэр ардаҕа суох киһини дьөлө көрөр итии-куйаас күннэр турбуттар. Ууну мээнэ иһэри боболлоро, уоскун аһара хаттаҕына барбах илиттэ эрэ түһэллэрэ, кыратык иһэр уонна төбөҕө эрэ куттар көҥүллэнэрэ. Ону судургутук быһаараллара: «Кумах куйаарга элбэх ууну иһэр туһата суох, төттөрүтүн киһи ордук утатар, итиини тулуйбат буолар» - дииллэрэ.
 
Бу полка састаабыгар киирсэн балаҕан ыйыгар Гоби кумах куйаарын туораан Хинганы уҥуордаан [[Кытай Дьон Өрөспүүбүлүкэтэ|Кытайы]] [[Дьоппуон|японскай]] милитаристартан босхолуур походка турбуттар. Саамай ыарахана Гоби кумах куйаарын туоруур кэмнэригэр ардаҕа суох киһини дьөлө көрөр итии-куйаас күннэр турбуттар. Ууну мээнэ иһэри боболлоро, уоскун аһара хаттаҕына барбах илиттэ эрэ түһэллэрэ, кыратык иһэр уонна төбөҕө эрэ куттар көҥүллэнэрэ. Ону судургутук быһаараллара: «Кумах куйаарга элбэх ууну иһэр туһата суох, төттөрүтүн киһи ордук утатар, итиини тулуйбат буолар» - дииллэрэ.
 
Хинган хайаларын туораан окопа хастан кимэн киирэргэ бэлэм сыттахтарына аны ардах бөҕө түһэн окопалара уу буолан эрэйдээбит. Кинилэр полкаларын соруктара диэн иккис эшалонунан сэриигэ киирии. Ол аата бастакы эшалоҥҥа өстөөх улахан утарсыыны, сүтүгү таһаардаҕына көмөҕө сэриинэн тоҕо анньан киириэхтээх эбиттэр.
 
Бу бастакы эшалоҥҥа Арҕаа сэриигэ элбэхтик кыргыһыыга киирсибит үөрүйэх сэрииһиттэр бааллар эбит. Онтон биһиги дьоммутун сэриигэ улахан үөрүйэҕэ суох дьон таах элбэх сүтүгү көрсүөхтэрэ диэн харыстыыр эбиттэр.
 
Онтон салгыы 1945 с. ахсынньы ыйыгар бу полкаҕа сулууспалаабыт, саҥа сылтан салгыы [[239 отдельнай артиллерийскай дивизияҕадивизия]]<nowiki/>ҕа сулууспалаабыт. 1946 с. ыам ыйыттан демобилизацияланыар дылы лаборанынан сулууспалаабыт.
 
==Наҕараадалара==
Иван Васильевич наҕараадалара хомойуох иһин билигин биирэ да хаалбатах. «За победу над Японией» [[Сталин Иосиф Виссарионович|И.В.Сталин]] төбөлөөх мэтээллэр, кэлин өлүөн иннинээҕи «Кыайыы 20 сыла» мэтээллэрдээҕэ биллэр.
 
==Сэрии кэнниттэн==
Демобилизацияланан кэлэн колхоһугар Ньөрүктээйигэ үлэлээбит. Кэргэннэнэн ыал буолан алта оҕоломмуттар. 1957 сылтан саҥа тэриллибит «[[Элгээйи (Сунтаар улууһа)|Элгээйи]]» совхоз [[Сиэйэ (Сунтаар улууһа)|Сиэйэтээҕи]] отделениятыгар рабочайынан үтүө суобастаахтык 1970 с. дылы (өлүөр дылы) үлэлээбит, элбэх махтал грамоталар, дипломнар туоһулууллар.