Кэм — барыллар ыккардыларынааҕы ураты

14 баайт эбиллибит ,  10 ый ынараа өттүгэр
көннөрүү туһунан суруллубатах
'''Кэм''' диэн [[кээмэйдээhин|кээмэй тиһигин]] сорҕото. Кэм түбэлтэлэри наардыырга, түбэлтэлэр уhуннарын тэҥнииргэ уонна кинилэр икки ардыларынааҕы арыттарын билэргэ туттуллар. Онтон таhынан эбийиэктэр хамсааhыннарын билэргэ. Кэм [[итэҕэл|итэҕэлгэ]], [[философия|философияҕа]] уонна [[үөрэх|үөрэххэ]] улахан суолталаах.
 
Төгүрүк күн уонна дьыл кэмнэрин утумнара хатылана туруулара уонна тустааҕынан айылҕа көстуутэкөстүүтэ, олоруу-дьаhаныы КЭМкэм диэн ааттанар.
Кэм бэйэтин дьаалытынан эбэөрүс сууругунсүүрүгүн курдук устар да устар.
 
==Кэм утумнарасаха култууратыгар==
===Кэм утумнара===
 
Кэм быыстала суох хатылана турар икки утумнаах:
 
* ТөгурукТөгүрүк күн утума:
 
ТынТыҥ хатыыта.(" ТынТыҥ батыйа кылаанын курдук санардыы суhуйа көтөн эрэр." Кулун Куллустуур, 773 столб.)
Сарсыарда(Сар сырдаа).("Сарыыр танара санардыы арылла сырдаан эрэр эбит". Кул. Куллустуур, 770-780 столб.)
Күнүс
Саас.
 
===Кэм утумугар олоҕурар өйдөбуллэр===
 
Былырыын:
Эhиил (сайын, күhүн, кыhын,саас).
===Кэм кэрдиитэ===
 
Орто дойду олоҕор туох барыта кэмнээх-кэрдиилээх. Олоххо баарга барытыгар, хамныыр харалар, көтөрдөр, балыктар уонна харамайдар олохторугар туох эрэ буолар, бүтэр кэмэ, кэхтэр, муҥур уhуга.
Холобура олонхоҕо этиллэр: " Оhоҕостоох буолар кэмэ кэрдиитэ". (Кыыс Дэбилийэ, 470- 577 столб.)
===Кэм кээмэйдэрэ (саха үгэстэринэн)===
 
Чыпчылыйыах түгэнэ (тургэнэ).