Пе́со[1] (исп. peso — чопчу тылбааһа «ыйааһын», лат. pensum пенсум — «ыйааһыннаммыт») — Испания уонна кини колонияларын орто үйэтинээҕи үрүҥ көмүс манньыата, ону таһынан — кэккэ дойдулар (Испания урукку колонияларын) харчылара: Аргентина, Доминикан Республиката, Колумбия, Куба, Мексика, Филиппины, Чили, Уругвай. Ааспыт кэмнэр харчылара: Боливия (1963—1987), Гватемала (1925 cыл иннинээҕи), Гвинея-Бисау (1997 сыл иннинээҕи), Гондурас (1926 сыл иннинээҕи), Коста-Рика (1897 сыл иннинээҕи), Никарагуа (1912 сыл иннинээҕи), Парагвай (1943 сыл иннинээҕи), Сальвадор (1925 сыл иннинээҕи).

     Песоны туттар дойдулар.      Урукку кэмҥэ песоны тутта сылдьыбыт дойдулар.

Үксүн 1 песо = 100 сентавоҕа тэҥнэһэр, Уругвайга уонна Чилигэ 100 сентесимо, Филиппиныга (1967 сылтан) — 100 сентимо. Итини кытта мараведи диэн бытархай манньыат баара, 1/700 песоҕа (эбэтэр кастельяноҕа) тэҥнэһэр.

ИсторияУларыт

Песо — үрүҥ көмүс манньыат, бастаан 1497 сыллаахха быһыллыбыта, талеры батыһан уонна кини иннинээҕи кастельяно оннугар. XIX үйэҕэ дылы Латинскай Америкаҕа 8 реалга тэҥнэһэрэ. XVI үйэҕэ песоны балысханнык 11 манньыат оҥорор сирдэргэ Америка рудниктарыттан хостонор үрүҥ көмүһүнэн таптайбыттар. 1537—1888 сылларга 3 млрд ордук мексиканскай песоны оҥорбуттар, онтон сорҕото Европа манньыат оҥорор сирдэригэр матырыйаал буолбут. Песо бүттүүн Америкаҕа сүрүн харчы буолбута, Хоту Америкаҕа — испанскай (мексиканскай) доллар уонна Америка долларын холуйуу быһыытынан, Бразилияҕа — патакан быһыытынан. 1868 сыллаахха Испанияҕа песо песетанан солбуллубута.

Патака Макао, бэлиэтэ (圓) — португал тыллаах Макао харчыта, песоны кытта тэҥ суолталаах.

Песоны туһанар дойдуларУларыт

Билиҥҥи кэмҥэ туһанар дойдуларУларыт

Дойдулар Валюта ISO 4217 код
Аргентина  Аргентина Аргентина песота ARS
Чили  Чили Чили песота CLP
Колумбия  Колумбия Колумбия песота COP
Кууба (дойду)  Кууба (дойду) Куба песота CUP
  Доминикан Республиката Доминикан песота DOP
Мексика  Мексика Мексика песота MXN
  Филиппины Филиппины песота PHP
  Уругвай Уругвай песота UYU

Урукку кэмҥэ туһаммыт дойдуларУларыт

Дойду Солбуллуута Солбуллубут сыла
Боливия  Боливия Боливиано 1864
Коста Рика  Коста Рика Коста-Рика коло́на 1896
  Эквадор Эквадор сукрета 1884
  Экваториальнай Гвинея Эквеле, Экваториальнай Гвинея 1975
Эл Салвадор  Эл Салвадор Сальвадор коло́на 1892
  Гватемала Кетсал, Гватемала 1925
  Гвинея-Бисау West African CFA franc 1997
  Гондурас Гондурас лемпи́рата 1931
Никарагуа  Никарагуа Никарагуа ко́рдобата 1912
  Парагвай Парагвай гуаранита 1943
Перу  Перу Соль, Перу 1863
Венесуэла  Венесуэла Venezuelan venezolano 1872
Испания  Испания Euro 2002

БыһаарыыларУларыт

  1. Словарь ударений М. В. Зарвы. — с. 366

СигэлэрУларыт