Сүрүн мөнүүнү арый
Эклид, грек математига, 3 ү. б.э.и., Раффаэлло Атина оскуолата диэн ойуутун фрагмена.

Математика диэн ахсаан, структура, куйаар уонна уларыйыы курдук өйдөбүллэри чинчийэр үөрэх. Математик Бендьамин Перс математиканы "наадалаах түмүктэри оҥорор үөрэх" диэн ааттыыра. Атын математика практиктара этэллэринэн математика холобур үөрэҕэ уонна ол холобурдары математиктар ахсааннарга, куйаарга, үөрэххэ, көмпүүтэрдэргэ, ойуу абстракцияларыгар уо.д.а. сирдэргэ көрдьөөн булаллар. Математиктар бу өйдөбүллэри чинчийэн, саҥа сабаҕалары сэрэйэн көрөллөр уонна кинилэр дьиҥнэрин кытаанах дедукциянан талыллыбыт аксиомалартан уонна быhаарыылартан таhаараллар.

ЭтимологиятаУларыт

"Математика" μάθημα (máthēma) диэн грек тылыттан тахсыбыта. Үөрэнии эбэтэр үөрэх диэн тылбаастанар.

ИсториятаУларыт

Cаха Сиригэр математика сайдыыта 1960-с сылларга саҕаламмыта. Сахалартан бастакынан үөрэх кандидатынан Софронов Егор Трофимович (1965 сылаахха), онтон бастакы математика докторынан Томскай Григорий Васильевич (1987 сылаахха) буолбуттара.

Үөрэх быhыытынанУларыт

ЭйгэлэрэУларыт

АхсаанУларыт

         
Дьиҥ ахсаан Бүтүн ахсаан Табыгас ахсаан Реальнай ахсаан Комплекс ахсаан

СтруктураУларыт

       
Ахсаан теорията Абстракт алгебра Бөлөх теорията Бэрээдэк теорията

КуйаарУларыт

         
Геометрия Тригонометрия Дифференциал геометрия Топология Фрактал геометрия

УларыйыыУларыт

         
Математика анаалиhа Вектор анаалиhа Дифференциал тэҥнэбил Динамик система Хаос теорията

Олохтооhуна уонна философиятаУларыт

     
Математика логиката Баhаамнар теориялара Категория теорията

Дискрет математикаУларыт

       
Комбинаторика Суоттааhын теорията Криптография Граф теорията

Туттуллар математикаУларыт

БутуллууУларыт