Бэс ыйын 13

күнэ-дьыла

Бэс ыйын 13 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 164-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 165-c күнэ). Сыл бүтүө 201 күн баар.

Бэлиэ күннэрУларыт

ТүбэлтэлэрУларыт

  • 1373Англия уонна Португалия билиҥҥигэ диэри көтүрүллэ илик сойуустаһыы дуогабарын түһэрсибиттэр.
  • 1955 — Саха Сирин арҕаа өттүгэр, аныгы Мииринэй куорат аттыгар, геологтар этэрээттэрэ (Юрий Хабардин, Екатерина Елагина, Владимир Авдеенко, оробуочайдар Серафим Жуков, Григорий Герасимов, каюр Иннокентий Иевлев) алмаас таас үөскээбит сирин булбут — «Мир» диэн ааттаммыт кимбэрилиит туруупкатын. Бу күнтэн Арассыыйа алмааһы хостуур бырамыысыланнаһа сайдан барар. Санаттахха "Зарница" диэн ааттаммыт бастакы туруупканы билиҥҥи Удачнай куорат аттыгар биир сылынан эрдэ булбуттара, ол эрээри бастаан оччо перспективата суох дии санаан алмааһын хойут хостуур буолбуттара.
  • 1955 — Миирнэй куорат олохтоммут күнүнэн ааҕыллар, 1956 с. (сэтинньи 30 күнүгэр оробуочай бөһүөлэк статуһун ылбыт; 1959 с. муус устар 3 күнүгэр өрөспүүбүлүкэ иһинээҕи куорат буолбут; 1965 с. Миирнэй оройуонун киинэ буолбут.
  • 1969 — Байконур космодромтан «Протон-К» ракета-носитель Ыйга көтүөхтээх Луна-15 хараабылы анал траекторияҕа таһаарбыт.
  • 1983Юпитеры чинчийэр сыаллаах көппүт Пионер-10 автоматическэй зонд Нептун орбитатын ааһан Күн систиэмэтиттэн тахсыбыт. Тас космоска бу зонду баҕар ким эмит булуо диэн иһигэр кылгас илдьит угуллубута.
  • 2010 — Устуоруйаҕа бастакытын астероид кыырпаҕын аҕалбыт Дьоппуон космическэй аппарата Хаябуса сэттэ сыллаах миссия кэнниттэн Сиргэ түспүт.

ТөрөөбүттэрУларыт

  • 1870 — Жюль Борде төрөөбүт (06.04.1961 өлб.), Бельгия бактериолога. Кини аатынан билигин бордетелла диэн бактерия ааттанар.
  • 1893 — II Одунуга (билигин Горнай улууһун сирэ) Иван Мамаев төрөөбүт, муосчут, чеканщик, ювелир, Саха Сирин норуодунай художнига, ССРС худуоһунньуктарын Сойууһун чилиэнэ, (өлбүт сыла — 1954).

ӨлбүттэрУларыт