Сүрүн мөнүүнү арый

ГеографиятаУларыт

Бүрээтийэ соҕуруулуу илин Сибииргэ, Баай Күөл илин кытылыгар баар.

Кэм зонатаУларыт

Бүрээтийэ Иркутскай кэм зонатыгар (IRKT/IRKST) сытар. UTC уларыйыыта +0800 (IRKT)/+0900 (IRKST).

ӨрүстэрУларыт

Сүрүн өрүстэрэ:

КүөллэрУларыт

ХайаларУларыт

Республика сирин 80% тахсата хайалаах сир.

Сир баайдараУларыт

Кыһыл көмүс, вольфрам, сыыҥка, ураниум уо.д.а.

КлиматаУларыт

  • Сыллааҕы орто температурата: 1.6 °C
  • Тохсунньу орто температурата: -22 °C
  • От ыйын орто температурата: +18 °C
  • Сыллааҕы сөҥүү орто таhыма: 244 мм

ДьоноУларыт

Дьонун ахсаана — 960 тыh. к. (2007). Дьон чиҥэ — 2,73 к/км² (2007), куорат олохтоохторо — 55,1 % (2007).

ОмуктарУларыт

2002 туругунан, республика омуктара:

  1. Нууччалар — 665 тыh. 512 к. (67,82%);
  2. Бүрээттэр — 272 тыh. 910 к. (27,81%);
  3. Ниэмэстэр — 11 тыh. 548 к. (1,18%);
  4. Украиннар — 9 тыh. 585 к. (0,98%);
  5. Татаардар — 8 тыh. 189 к. (0,83%);
  6. Сойоттар — 2 тыh. 739 к. (0,28%);
  7. Эбэҥкилэр — 2 тыh. 334 к. (0,24%);
  8. Беларустар — 2 тыh. 276 к. (0,23%);
  9. Эрмээннэр — 2 тыh. 165 к. (0,22%);
  10. Сахалар — 2 тыh. 160 к. (0,22%);
  11. Кытайдар — 2 тыh. 150 к. (0,22%);
  12. Азербайдьаннар — 1 тыh. 674 к. (0,17%);
  13. Атын омуктар — 2 тыh. 306 к. (0,25%)

Администрациянан араарыытаУларыт

Бүрээтийэҕэ 6 куорат, 21 административнай оройуон, 29 бөһүөлэк уонна 614 сэлиэнньэ баар.

Бүрээтийэ муниципальнай оройуона Административнай киинэ
1 Баргузин оройуона Баргузин
2 Баунтовскай оройуона Багдарин
3 Бичура оройуона Бичура
4 Джидинскай оройуонаа Петропавловка
5 Еравнинскай оройуона Сосново-Озерское
6 Заиграево оройуона Заиграево
7 Закаменск оройуона Закаменск
8 Эбилгэ оройуона Эбилгэ
9 Кабанск оройуона Кабанск
10 Кижинга оройуона Кижинга
11 Курумкан оройуона Курумкан
12 Кяхта оройуона Кяхта
13 Муй оройуона Таксимо
14 Мухоршибирь оройуона Мухоршибирь
15 Ока оройуона Орлик
16 Прибайкальскай оройуона Турунтаево
17 Северобайкальскай оройуона Нижнеангарск
18 Селенга оройуона Гусиноозёрск
19 Тарбагатай оройуона Тарбагатай
20 Тунка оройуона Кырен
21 Хоринск оройуона Хоринск

Олохтоох пууннарУларыт

5 тыh. тахса олохтоохтордоох пууннар
Тохсунньу 1 2008 туругунан
Улан-Удэ 373,0 Иволгинск 7,0 (2003)
Северобайкальск 25,4 Кижинга 6,6 (2003)
Гусиноозёрск 24,1 Сокол 6,5
Кяхта 19,1 Турунтаево 6,4 (2003)
Селенгинск 15,5 Кабанск 6,4 (2003)
Закаменск 13,3 Баргузин 6,0 (2005)
Заречный 11,3 Курумкан 6,0 (2003)
Онохой 10,6 Сосново-Озёрское 5,9 (2003)
Таксимо 10,3 Заиграево 5,5
Бичура 9,7 (2003) Мухоршибирь 5,5 (2003)
Хоринск 8,1 (2003) Нижнеангарск 5,5
Каменск 8,0 Кырен 5,4 (2003)
Петропавловка 7,7 (2003) Выдрино 5,3 (2003)
Усть-Баргузин 7,1 Новоильинск 5,1 (2003)

ИсториятаУларыт

Нууччалар билиҥҥи Бүрээтийэ сиригэр XVII саҥатыгар кэлбиттэр. 1923, Бүрээт-Монгол автоном сэбиэт социалист республиката тэриллибитэ.

ПолитикатаУларыт

Бүрээтийэ дьаhалтатын баhылыга президент, кинини Арассыыйа президена түөрт сылга аныыр.

Республика парламенын аата Дьон Хурала диэн, түөрт сылга талыллар.

Бүрээтийэ конституцията олунньу 22, 1994 ылыныллыбыта.

ЭкономикатаУларыт

ТуризмУларыт

Баай Күөл туризм биир кэрэхсэбиллээх сирэ, чуолаан сайынын.