Сүрүн мөнүүнү арый

Элгээйи нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)

(Мантан: Элгээйи көстө)

Элгээйи нэһилиэкСунтаар улууһун нэһилиэгэ, киинэ Элгээйи.

Нэһилиэнньэлээх пуун
Элгээйи


дойду Россия
Регион Саха Республиката
Иэнэ 825,1 км²

{{#if:|

Элгээйи нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа) (Россия)
Элгээйи
{{#ifeq:|0||
Сунтаар нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Элгээйи нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Тойбохой нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Кириэстээх нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Бордоҥ нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Кутана нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Сиэйэ нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Арыылаах нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Күндэйэ нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Бүлүүчээн нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Түбэй Дьаархан нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Куокуну нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Дьаархан нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Маар Күөл нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Аллыҥа нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Кэмпэндээйи нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Хадан нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Уустуйа нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Күүкэй нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Хоро нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Түбэй нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Илимниир нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Туойдаах нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Толоон нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Тэҥкэ нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Наахара нэһилиэгэ (Сунтаар улууһа)Мирнэй улууһаМирнэй улууһаЛенскэй улуусНьурба улууһаӨлүөхүмэ улууһаҮөһээ Бүлүү улууһаСунтаар2.PNG
Элгээйи халлаан куйаартан көстүүтэ

Улуус кииниттэн 45 км хоту диэкки Бүлүү өрүс уҥа кытылыгар турар.

Нэһилиэнньэ сүрүн дьарыга - тыа хаһаайыстыбата.

Урукку ааттара - Элгээн сэлиэнньэтэ, Туойдаах Алаас, I Бордоҥ.

ОстуоруйаттанУларыт

  • 1763 сыллаахха Элгээн сэлиэнньэтигэр (билиҥҥи Элгээйи) бастакы чочуобуна (часовня) тутуллубута.
  • 1771 сыллахха тэриллибитинэн ааҕыллар. Ити сылга Элгээн чочуобунатыгар маҥнайгынан сүрэхтэммит Иван Кривошапкин (Ноговицын) - Дьүүл Уйбааҥҥа "алтан" бэчээт (печать родовых управлений) бэриллибитэ, ити кэмтэн ыла Элгээн сэлиэнньэтэ дьыалаҕа Бордоҥ буолаһын быһыытынан киирбитэ, оттон Дьүүл Уйбаан кини кинээһинэн анаммыта.
  • 1822 сылтан 1899 сылга диэри улуус киинэ буолан турар.
  • 1868 сылтан народнай оскуола үлэлиир.
  • 1875 сыллаахха Предтеченскай таҥара дьиэтэ үлэҕэ киирэр.
  • 1875 сыллаахха народнай училище бастакы кылааһа аһыллан үлэтин саҕалаабыта.
  • 1920 сыллаахха училище бастакы концентр бастакы сүһүөхтээх үлэҕэ иитэр единэй советскай оскуола буолар.
  • 1951 сыллаахха Элгээйи 7 кылаастаах оскуолата Элгээйи орто оскуолатыгар уларытыллан тэриллэр.
  • 1957 сыллаахха Миирнэйи аһынан-үөлүнэн хааччыйар сыалтан "Элгээйи" совхоз тэриллибитэ.
  • 1960 сыллаахха ыччат киэһээҥи орто оскуолата аһыллыбыта.
  • 1960 сылтан интэринээт-оскуола үлэтин саҕалыыр.
  • 1967 сыллаахха "Элгээйи" совхоз Саха сиригэр маҥнайгы Ленин уордьаннаммыта.
  • 1971 сыллаахха биология учуутала Борис Николаевич Андреев, оскуола директора Лука Григорьевич Никифоров көмөтүнэн Айылҕа түмэлин тэрийбитэ.
  • 1975 сыллаахха телевидение киирбитэ.
  • 1980 сыллаахха бастакы агрошкола тэриллэр.
  • 1990 сыллаахха Элгээйи начальнай оскуолатыгар авторскай оскуола аата иҥэриллибитэ.
  • 1993 сыллаахха Элгээйигэ Олохтоох Телевидениетэ бэйэтин үлэтин саҕалаабыта (ЭТВ). Тэрийээччилэр: Александр Николаевич Миронов, Владимир Николаевич Семенов, [Анатолий Юрьевич ПАВЛОВ.
  • 1999 сыллаахха Элгээйи начальнай (авторскай) оскуолатын ноосфернай-экологическай иитии-үөрэтии тиһилигэ бигэргэтиллибитэ.
  • 2012 сыллаахха почта дьиэтэ умайбыта.

МузейдарУларыт

Элгээйи нэһилиэгэр аар-саарга аатырбыт Борис Николаевич Андреев төрүттээбит Айылҕа түмэлэ баар. Билигин түмэл Б. Н. Андреев аатынан Элгээйитээҕи региональнай түмэл экологическай киин диэн ааттанан үлэлии турар.

Айылҕа музейын таһынан Элгээйигэ Еремей Кузьмич Аввакумов төрүттээбит нэһилиэк историятын үөрэтэр «Туойдаах Алаас» түмэл, С. А. Зверев аатынан фольклор музейа, фельдшер С. С. Яковлев аатынан мемориальнай түмэл бааллар.

ТранспортУларыт

Нэһилиэктэн төрүттээхтэрУларыт

Ылыллыбыт сирэУларыт

  • "Үһүс үйэтигэр үктэммит нэһилиэк" / Е. К. Аввакумов. — Дьокуускай: СМҮК-мастер, 2006.
  • Якутская АССР, словарь-справочник. — Якутск, 1980.

Тас сигэлэр (ссылкалар)Уларыт