Сыллар
1758 1759 1760 176117621763 1764 1765 1766
Уоннуу сыллар
1730-с 1740-с 1750-с1760-с1770-с 1780-с 1790-с
Үйэлэр
XVII үйэXVIII үйэXIX үйэ

1762 сыл.

Туох буолбута

уларыт

Тохсунньу

уларыт

Кулун тутар

уларыт
  • Кулун тутар 10Тулуза куоракка Жан Калас диэн протестант итэҕэллээх киһини суутунан көлүөһэлээн өлөрбүттэр, мантан сылтаан Вольтер итэҕэли тулуйуу хампаанньатын саҕалаабыт.

Ыам ыйа

уларыт

От ыйа

уларыт
  • От ыйын 9 — Сыл аҥаара Арассыыйаны салайбыт ыраахтааҕы Петр III (Петр I кыыһын уола, аҕата ньиэмэс) саагыбар оҥорон былаастан туораппыттар, кини оннугар ойоҕо Екатерина II (кэргэн тахсыан иннинэ Пруссия куоратын принцессата этэ) бүрүстүөлгэ олорбут. Биир уоллаахтар этэ (кэлин ийэтэ өлбүтүн кэннэ Павел I диэн ыраахтааҕы буолбута). Петр III биир нэдиэлэ буолан баран өлөн хаалбыта, хайдах өлбүтэ чопчу биллибэт, дьоҥҥо геморройтан сылтаан сүрэҕэ тохтообут диэн быһаарбыттара.

Ахсынньы

уларыт
  • Ахсынньы 15Екатерина II ыраахтааҕы омуктар Арассыыйаҕа көҥүл кэлэн олохсуйалларын көҥүллээбит (дьэбириэйдэртэн ураты), ону таһынан кыраныысса таһыгар күрээбит нууччалары амнистиялаабыт. Арассыыйа саҥа салалтата бу докумуонунан дойду нэһилиэнньэтин элбэтэр бэлиитикэни ыытарын биллэрбитэ.

Төрөөбүттэр

уларыт

Өлбүттэр

уларыт