Сыллар
1849 1850 1851 185218531854 1855 1856 1857
Уоннуу сыллар
1820-с 1830-с 1840-с1850-с1860-с 1870-с 1880-с
Үйэлэр
XVIII үйэXIX үйэXX үйэ

1853 сыл.

Туох буолбута уларыт

Күнэ-ыйа чопчулана илик эбэтэр биллибэт уларыт

  • Дионисий Хитров "Саха тылын кылгас грамматикатын" (Краткая грамматика якутского языка) суруйбут.

Тохсунньу уларыт

Кулун тутар уларыт

  • Кулун тутар 12 күнүгэр Саха уобалаһын ис дьыалаҕа управлениетын мэдиссиинэҕэ отделениетын бэтэринээр бырааһынан Гольман Вольдемар Густавович анаммыт — Саха сиригэр үлэлээбит бастакы үөрэхтээх бэтэринээр. Дерпт университетын бэтэринээрийэ факультетын бүтэрбит.
  • Кулун тутар 14 — Тифлис куоракка бастакы «Чэркиэс тылын букубаара» тахсыбыт.

Муус устар уларыт


От ыйа уларыт

Алтынньы уларыт

Төрөөбүттэр уларыт

Өлбүттэр уларыт

  • Атырдьах ыйын 28 — Москубаҕа Фридрих Йозеф Гааз (ниэм. Friedrich Joseph Laurentius Haass, 1780 төр.), Арассыыйаҕа Фёдор Петрович Гааз диэн аатынан биллибит филантроп быраас, Германияттан Москубаҕа көһөн олорбута, үлэлээбитэ, дьадаҥылары босхо эмтиирин, тиийиммэттэргэ көмөлөһөр амарах санаатын иһин "сибэтиэй дуоктар" диэн ааттаммыт киһи.