Муус устар 23

күнэ-дьыла

Муус устар 23 диэн Григориан халандаарыгар сыл 113-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 114-c күнэ). Сыл бүтүө 252 күн баар.

Бэлиэ күннэрПравить

ТүбэлтэлэрПравить

  • 599 — Калакмул хоруола (майя омук) Уне Чан билиҥҥи Миэксикэ соҕуруу өттүгэр сытар Паленке куорат-судаарыстыбаны баһылаан олорбут Йол Ик'нали диэн дьахтар ыраахтааҕыны кыайбыт, куораты халаабыт.
  • 1014 — Клонтарф аттынааҕы кыргыһыыга ирландецтар дойдуга саба түспүт викиннэри кыайбыттар, ол эрээри хоруоллара Брайан Бору кыргыһыыга өлбүт.
  • 1343Эстонияҕа христианствоны уонна туораттан баһылаабыт тевтоннары утары өрө туруу буолбут.
  • 1605Борис Годунов уола, ийэтинэн Малюта Скуратов сиэнэ 16 саастаах Фёдор Годунов нуучча ыраахтааҕыта буолбут. Сайын бэс ыйын саҥатыгар Лжедмитрий диэкки буолааччылар кинини ийэтин кытта тутан хаайбыттара, ыраахтааҕыттан уураппыттара, онтон өлөрбүттэрэ, иккиэннэрин өлүктэрин Москуба олохтоохторугар көрдөрө уурбуттара.
  • 1815сербтэр Осмаан импиэрийэтин утары иккис өрө туруулара саҕаламмыт.
  • 1836 — сыллаахха А. С. Пушкин тэрийбит «Современник» сурунаалын бастакы нүөмэрэ тахсыбыт.
  • 1920Анкарааҕа Туурсуйа Улуу Түмэнэ (Türkiye Büyük Millet Meclisi) олохтоммут. Түмэн Мехмед VI султаан бырабыыталыстыбатын буруйдаабыт уонна быстах кэм конституциятын ылынар туһунан быһаарбыт.
  • 1928 — Саха суругун-бичигин Кэмитиэтэ ЯЦИК Президиумун иһинэн тэриллибит. Былатыан Ойуунускай бэрэстээтэлинэн анаммыт, чилиэннэринэн Исидор Барахов, Алексей Иванов — Күндэ, Семен Донской-2, уонна Кузьма Гаврилов буолбуттар. Хамыыһыйа (кэмитиэт) атын түүр алпабыыттарын кытта дьүөрэлэһиини ситиһиэхтээх, орфографияны быһаарыахтаах уонна биэс сыллаах саҥа сурукка-бичиккэ киирии бырагырааматын оҥоруохтаах эбит.
  • 1931 — Саха АССР Совнаркома "Өлүөнэттэн Бүлүүгэ диэри суол тутарга" диэн уураах ылбыта. 1936 сыллаахха Дьокуускайтан Бүлүү куоратыгар диэри аан бастакы массыынаннан тургутар айан буолбута биллэр.
  • 1941 — Аан дойду иккис сэриитэ: Греция бырабыыталыстыбата уонна хоруол Георг II ньиэмэс сэриилэрэ киириэхтэрин иннинэ Афина куораттан эвакуацияламмытар.
  • 1991Михаил Горбачев уонна тоҕус Сойуус өрөспүүбүлүкэтин салайааччылара сайабылыанньа оҥорбуттар: Сойуус саҥа сөбүлэҥин 9 Сойуус өрөспүүбүлүкэтэ уонна ССРС бэрэсидьиэнэ илии баттыахтаах (аатырбыт формула: 9+1). Ол аата Арассыыйа өрөспүүбүлүкэлэрэ (урукку РСФСР автономиялара) бу ылыныллыахтаах сөбүлэҥҥэ кыттыгаһа суох курдук буолбуттара. Михаил Николаев Борис Ельцинныын, Татарстан уонна Башкортостан бэрэсидьиэннэрин кытта кэпсэтэн Москубаҕа көрсөргө болдьоспута, бу көрсүһүү ыам ыйын 7 күнүгэр буолбута.
  • 1992Чурапчыга Бахсы нэһилиэгэ сөргүтүллүбүт. Улуус хоту өттүгэр сытар, Уус-Алданы кытта быысаһар. Бу нэһилиэктэн 4 биллиилээх дыраама артыыһа төрүттээх, онтон иккитэ - норуодунай сыбаанньалаах.
  • 1995 — ЮНЕСКО Аан дойдутааҕы кинигэ уонна ааптар быраабын күнүн олохтообут.
  • 2005YouTube бастакы видеотун сиэрбиһи оҥорооччулартан биирдэстэрэ Джавед Карим укпут («Мин зоопаркаҕа» диэн ааттааҕа).

ТөрөөбүттэрПравить

ӨлбүттэрПравить