Муус устар 4

күнэ-дьыла

Муус устар 4 диэн Григориан халандаарыгар сыл 94-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 95-c күнэ). Сыл бүтүө 271 күн баар.

Бэлиэ күннэрПравить

  • Сенегал  Сенегал — Тутулуга суох буолуу күнэ

ТүбэлтэлэрПравить

  • 1866Ишутинецтар Александр II ыраахтааҕыны өлөрө сатаабыттар. Бу дьон истэригэр Николай Странден диэн дворянин баара. Ытылларга ууруллан баран болдьоҕо суох хаатыргаҕа ыытыллыбыта. Дьыалатын хат көрөннөр 1871 сыллаахха Саха уобалаһын Дүпсүн улууһугар көскө ыыталлар. Манна кэлэн бурдук уонна оҕуруот аһын олордор артыал тэрийэр, мэлииһэ туттарар, оҕолору ааҕарга-суруйарга үөрэтэр. Ол оҕолор истэригэр кэлин Күлүмнүүр диэн биллибит улуус суруксутун уола Баһылай Никифоров баар этэ. 1884 сыллаахха былаастар көҥүллээн Пенза куоракка барар.
  • 1941 — саха фольклорун чинчийээччи Г. М. Васильев Нам улууһугар тахсан 51 саастаах Дьиибэ Бытык диэн олоҥхоһуттан билэр айымньыларын - үс олоҥхону уонна үс ырыаны - суруммут. Ол иһигэр, улахан олоҥхо — «Туналҕаннаах туус маҥан аттаах Тойон Доҕуһуол бухатыыр» (Булуҥ кырдьаҕас олоҥхоһутуттан Курутуу Баһылайтан истибит эбит), уһаттахха 4 чаастан уһуур обургу соҕус «Иирээннээх кутурааннаах Игирэ Хара» олоҥхо (Уус-Дьааҥы кырдьаҕас олоҥхоһутуттан Көҕүрүйэ Уоһуктан истибит) уонна бэйэтэ айбыт «Оҕо Одьунаас Бөҕө» диэн аныгылыы сир дойду былдьаһыытын туһунан олоҥхото. Ыллыыр ырыаларыгар, А. Е. Кулаковскай Булуҥҥа суруйбутуттан ааҕа олорорун истибититтэн — «Тилигирээмэ турбут ырыата» (Ойуун көрүүлэммит), Нам оройуонун Белоусов диэн улахан ырыаһытыттан истибит «Борокуот ырыата» уонна Хатырык нэһилиэгин олохтооҕуттан, Василий Поповтан истибит «Мачайар Баһылай» диэн ырыалардааҕа суруллубут.
  • 1843 — Хоҥ Коҥ Британия бас билиитигэр киирбит
  • 1949 — Хоту Атлантик Үлэх Тэрилтэтэ (NATO) тэриллибит.
  • 1956 — ССРС Үрдүкү Суута ытан өлөрүллүбүт Саха АССР Совнаркомун бэрэссэдээтэлин Христофор Шараборины (1904—1938) реабилитациялыыр.
  • 1968 — АХШ түмэт диэйэтэлин, хара тириилээхтэр бырааптарын туруулаһааччы Кинг Мартин Лютеры (Martin Luther King, Jr.) расистар өлөрбүттэр. Нобель Эйэ бириэмийэтин 1964 с. лауреата.
  • 1992 — Саха өрөспүүбүлүкэтин Үрдүкү сэбиэтин XI сиэссийэтэ Өрөспүүбүлүкэ Конституциятын ылыммыта.
  • 1997 — Саха Өрөспүүбүлүкэтин бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ В. Федоров быһаарыытынан «Баһылай Манчаары бирииһигэр Спартакиада» күрэс аата, уларыйан, «Баһылай Манчаары бирииһигэр Олоҥхо Оонньуулара» диэн ааттаммыт.

ТөрөөбүттэрПравить

ӨлбүттэрПравить