Атырдьах ыйын 22

күнэ-дьыла

Атырдьах ыйын 22 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 234-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 235-c күнэ). Сыл бүтүө 131 күн баар.

Бэлиэ күннэрУларыт

Арассыыйаҕа былаах күнэ

ТүбэлтэлэрУларыт

  • 1663 — Алексей Михайлович ыраахтааҕы сымыйа манньыат кутааччылары ойохторун-оҕолорун кытта Сибииргэ төннүбэттии олохсута ыытар туһунан ыйаах таһаарбыт.
  • 1795 — Францияҕа конвент III сыллаах Конституция диэни бигэргэппит, бу докумуон киһи барыта быыбарга кыттар быраабын аан бастаан кэрэһилээбит.
  • 1864 — Бастакы Женева конвенцията түһэрсиллибит. Судаарыстыбалар сэриигэ бааһырбыт уонна ыалдьыбыт саллааттар уонна медиктэр көмүскэллээх буолуохтаахтарыгар сөбүлэспиттэр. Ону кытары Аан дойдутааҕы Кыһыл Кириэс уонна Кыһыл Ый хамсааһыннара тэриллибит.
  • 1898 — Саха Сирин күбүрүнээтэрэ тойонугар Иркутскайга дьахтар прогимназиятын гимназияҕа кубулутар туһунан көрдөһүү суруйбут. Сотору буолан баран сөбүлэҥ бэриллибит.
  • 1910Дьоппуон Кэриэйэни аннексиялаабыт. Бу оккупация кэмигэр Кэриэйэ экэниэмикэтэ сайдыбыта, дьон олоҕун уһуна 23,5 сылтан 43-кэ диэри уһаабыта, начаалынай үөрэҕирии киллэриллибитэ биллэр. Ол эрэн дьоппуоннар ассимиляция бэлиитикэтин ыыппыттара эмиэ биллэр, холобура, кэриэй дьонун дьопуоннуу аат ылыналларыгар күһэйбиттэр эбит. Оккупация 1945 сыллаахха түмүктэммит.
  • 1918 — Поручик Гордеев быһылыктаах үрүҥ этэрээт Дьокуускай куоратын иккистээн ылбыт. Куоракка большевиктары уонна кинилэри өйөөччүлэри утары репрессиялар саҕаламмыттар. Репрессия кэмигэр 50-чэ киһи суута-сокуона суох ытыллыбыт, ону кытары элбэх киһи Иркутскайга ыытыллыбыттар: Былатыан Ойуунускай (Слепцов), Максим Аммосов, Исидор Барахов (Иванов), Степан Васильев, Дора Жиркова, К.С. Середкина, В.Д. Чаплинский, М.М. Виленская уо.д.а.
  • 1921 — РСФСР иһинэн Коми (Зыряннар) автономиялаах уобаластара тэриллибит.
  • 1922 — Норуот хамыһаардарын Сэбиэтэ (Совнарком) оскуолаларга барытыгар саха тылын үөрэтии туһунан Уураах таһаарбыт.
  • 1989 — Литва өрөспүүбүлүкэни Сэбиэскэй Сойуус аннексиялаабытын сокуоннайа суоҕунан биллэрбит.
  • 1989 — Казаах тыла Казахстаааҥҥа судаарыстьыбаннай тыл буолбут.
  • 2004 — Арассыыйаҕа льготаны монетизациялыыр (льгота оннугар харчы төлүүр) туһунан сокуон ылыллыбыт.
  • 2012 — Арассыыйа Аан дойдутааҕы эргиэн тэрилтэтигэр киирбит.

ТөрөөбүттэрУларыт

ӨлбүттэрУларыт

  • 1966 — былыргы нострат тылы сөргүппүт лингвист Владислав Иллич-Свитыч өлбүт (1934 төр.).
  • 1991 — ССРС ис дьыалатын миниистирэ Борис Пуго бэйэтигэр тиийинэн өлбүт (1937 төр.).
  • 1993 — Динмухамед Кунаев (1912 төр.), Казаах ССР КК бастакы сэкиритээрэ (1960—1962, 1964—1986).