Сэтинньи 4

күнэ-дьыла

Сэтинньи 4 диэн Григориан халандаарыгар сыл 308-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 309-c күнэ). Сыл бүтүө 57 күн баар.

Бэлиэ күннэрУларыт

  • Арассыыйа  Арассыыйа — Сомоҕолоһуу күнэ
  • Удмуртия  Удмуртия (Арассыыйа) — Удмуртия судаарыстыбаннаһын күнэ
  • Украина  Украина — Тимир суол үлэһитин күнэ

ТүбэлтэлэрУларыт

  • 1612 — Дмитрий Пожарскай уонна Кузьма Минин салалталаах норуот ополчениета Москуба Кытай-Куоратын поляк гарнизонуттан босхолообут. Поляктар Кириэмилгэ чугуйбуттар эрээри, сотору кэминэн бэриммиттэр. Манан былаас былдьаһыытыттан үөскээбит Дьалхааннаах кэм (Смутное время) сүрүннээн түмүктэммитэ. 1613 олунньутугар саҥа ыраахтааҕынан Михаил Романов талыллыбыта.
  • 1708 — Украина гетмана Иван Мазепа Бүөтүр I ыраахтааҕыны утарарын биллэрбит уонна сэриитин швед хоруолун Карл XII сэриилэригэр холбуурдуу туруммут.
  • 1794Александр Суворов сэриилэрэ Праганы (Варшава аттынааҕы сэлиэнньэ) ылбыттар. Поляктар өрө туруулара хам баттаммыт. Бу кэнниттэн элбэх поляк дворяннара Сибииргэ көскө уонна хаатыргаҕа ыытыллыбыттара.
  • 1890Лондоҥҥа бастакы сир аннынааҕы тимир суол аһыллыбыт — метро.
  • 1920РСФСР иһигэр Удмурт, Марий уонна Калмык автономнай уобаластарын тэрийэр туһунан дэкириэт тахсыбыт.
  • 1921Дьокуускай уйуоһугар бандьыыттааһын тэнийбитинэн сибээстээн Илин Эҥэр буоластарыгар уонна Маайаҕа байыаннай балаһыанньа биллэриллибит.
  • 1922Эгиипэккэ Ыраахтааҕылар хочолоругар Британия археолога Говард Картер уонна кини дьоно Тутанхамон фараон көмүүтүн булбуттар. Сотору кэминэн гробницаны арыйыыга сылдьыбыт сорох дьон өлбүттэрин кэнниттэн "фараон кырыыһын" туһунан сурах тарҕаммыт. Ол эрээри гробницаны арыйсыбыт дьон баһыйар үксүлэрэ кырдьар саастарыгар диэри тиийбиттэрэ.
  • 1946 — Париж куоракка ЮНЕСКО төрүттэммит — Холбоһуктаах наассыйалар үөрэххэ, билимҥэ уонна култуураҕа тэрилтэлэрэ.
  • 1962 — Саха сирин эпииригэр аан бастакы телевизионнай ойуу бэриллибит.
  • 2004 — Ил Түмэн уурааҕынан Марха уонна Хаҥалас бөһүөлэктэрэ Дьокуускай куоратын састаабыгар киирбиттэр.
  • 2008АХШ-ка бэрэсидьиэн быыбара ааспыт. Өбүгэлэрэ Африкаттан төрүттээх киһи, Барак Обама, аан бастаан АХШ бэрэсидьиэнэ буолбут.
  • 2009 — суруналыыс уонна артыыс Андрей И Шергин шахтатыгар түһүү шоу тэрийбит.

ТөрөөбүттэрУларыт

ӨлбүттэрУларыт

  • 2006Алитет Немтушкин (1929 төр.), Иркутскай уобаластан төрүттээх Красноярскай кыраай Туру бөһүөлэгэр олорбут эбэҥки суруйааччыта, бэйиэт. Эбэҥки араадьыйатын эрэдээктэрэ.