Кулун тутар 25

күнэ-дьыла

Кулун тутар 25 диэн Григориан халандаарыгар сыл 84-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 85-c күнэ). Сыл бүтүө 281 күн баар.

Бэлиэ күннэрУларыт

ТүбэлтэлэрУларыт

  • 1604 — ыраахтааҕы Борис Годунов Сургууттан уонна Тобольскайтан татаар сиригэр Томь өрүскэ туорааһыны көмүскэтэр соруктаах дьону ыыппыт. Бу күн Томскай куорат төрүттэммитинэн ааҕыллар.
  • 1820 — кэлин адмирал буолбут лейтенант Анжу Петр Федорович Уус-Дьааҥы эспэдииссийэтин начаалынньыгынан анаммыт. Бу эспэдииссийэ 1820—1824 сс. Сибиир хотугу кытылын Өлөөн өрүстэн Индигиир өрүскэ диэри ойуулаабыта, Саҥа Сибиир арыыларыгар сылдьыбыта, кыһын мууһунан сылдьан кытылы ойуулуур кыах баарын аан бастакынан көрдөрбүтэ. Лаптевтар байҕалларын мууһун туругун бастакынан ойуулаабыта.
  • 1921Дьокуускайга I Саха күбүөрүнэтээҕи РКСМ (хомсомуол) кэмпириэнсийэтэ буолбут. Ол саҕана Саха уобалаһыгар 625 чилиэннээх 28 хомсомуол ячейката баар эбит. Кэмпириэнсийэҕэ 24 дэлэгээт кыттыыны ылбыта. Күбүөрүнэтээҕи кэмитиэт талыллыбыт, кэмитиэт сэкирэтээринэн Рая Цугель буолбут. Бу күн Саха сирин хомсомуола төрүттэммит күнүнэн ааҕыллар.
  • 1930ЯЦИК дэкириэтинэн Таатта улууһун 17 нэһилиэгиттэн уонна Байаҕантай улууһун 11 нэһилиэгиттэн хомуллан Таатта оройуона үөскээбит. Киинэ Ытык Күөлгэ буолбут, Хайахсыт нэһилиэгэ Чурапчы улууһугар бэриллибит. Санаттахха, Таатта улууһа туспа биирдэм быһыытынан 1913 сыл бастакы күнүттэн (урукку ааҕыынан) Боотур уус (Боотуруускай) улууһуттан араарыллан үөскээбитэ, киинэ Чөркөөх этэ.
  • 1930ЯЦИК дэкириэтинэн Боотуруускай улуус Чурапчы оройуона диэн ааттанар. Санаттахха бу улуус докумуоннарга 1638 сыллаахтан ахтыллар. Бу киэҥ сиринэн тайаан сыппыт улуустан өрөбөлүүссүйэ иннинэ Амма уонна Таатта улуустара араарыллан үөскээбиттэрэ.
  • 1940 сыл кулун тутар 25-с — 26-с күннэригэр хайыһарга иккис өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэһии ыытыллыбыта. Онно Алдан, Нам, Мэҥэ Хаҥалас, Горнай, Чурапчы улуустара, саха национальнай байыаннай оскуолата уонна Дьокуускай икки хамаандата, барыта 90-тан тахса киһи, кыттыбыта. Күрэхтэһии программатыгар эстафета уонна военизированнай сүүрүү киирбитэ. Эр дьон 3x10 км эстафеталарыгар Алдан улууhа бастаабыта, дьахталларга 2x3 км эстафетаны Дьокуускай хамаандата ылбыта.
  • 1945 — Заливальде диэн нэһилиэнньэлээх пуун иһин кыргыһыыга лейтенант Кайгородов хамаандалыыр взвода өстөөх 4 пулеметун эспит, уонтан тахса өстөөҕү кыдыйбыт, 5 өстөөҕү билиэн туппут. Хорсун быһыытын иһин Нам улууһуттан төрүттээх Василий Кайгородов иккиһин Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаламмыт.
  • 1949Эстония, Литва уонна Латвия уонунан тыһыынча олохтоохторун күүс өттүнэн Сибииргэ көһөрүү саҕаламмыт. Коллективизация бытаанын сөбүлээбэккэ И.В. Сталин дьону куттаары маннык быһаарыыны ылбыта.
  • 2008Адыаччы орто оскуолатыгар СӨ үтүөлээх учуутала, ССРС үөрэҕириитин туйгуна, Саха сиригэр черчение хамсааһына сайдарыгар сүҥкэн оруоллаах киһи, Дьааҥы улууһун ытык киһитэ Василий Чириков аатын иҥэрбиттэр.

ТөрөөбүттэрУларыт

  • 1893 — Бастакы Хайахсыт нэһилиэгэр Иван Винокуров, бэлиитикэ диэйэтэлэ. Араас сылларга Саха АССР совнаркомун бэрэстээтэлэ, доруобуйа уонна үөрэх наркома, эргиэн уонна бырамыысыланнас наркома, хааччыйыы наркома буола сылдьыбыта. Москубаҕа ВЦИК-ка Саха АССР бэрэстэбиитэлинэн олорон 1935 сыл тохсунньу 15 күнүгэр өлбүтэ.
  • 1927 — Өлүөхүмэ улууһун Кыыллаах Арыытыгар учуутал Чибыева Анастасия Ильинична (02.09.2006 өлб.). Өр сылларга Адыаччы оскуолатыгар учууталлаабыта, дириэктэрдээбитэ.
  • 1957 — Анна Мандарова — Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун маастара.

ӨлбүттэрУларыт


  1. Международные дни(нууч.). www.un.org (6 Тохсунньу 2015). Тургутулунна 13 Тохсунньу 2020.
  2. День спортивного кино: 10 лучших фильмов о спорте | Другие виды | Спорт | Аргументы и Факты