Кулун тутар 29

күнэ-дьыла

Кулун тутар 29 диэн Григориан халандаарыгар сыл 88-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 89-c күнэ). Сыл бүтүө 277 күн баар.

Бэлиэ күннэр уларыт

Түбэлтэлэр уларыт

  • 845Париж куораты викиннэр халаабыттар.
  • 1430 — Мурад II ыраахтааҕылаах Осмаан импиэрийэтэ Фессалоника куораты Венеция өрөспүүбүлүкэтиттэн былдьаабыт.
  • 1549Бразилия бастакы киин куората Сальвадор-да-Баия олохтоммут.
  • 1632 — Сен-Жермеҥҥэ түһэрсиллибит эйэ сөбүлэҥинэн Квебек Франция хонтуруолугар төннөрүллүбүт, англичааннар 1629 с. былдьыы сылдьыбаттара.
  • 1809Швеция хоруола Густав IV Адольф бөрүстүөлтэн батыммыт. Порвоо коуракка буолбут сеймҥэ түөрт фиин сословиета нуучча ыраахтааҕытыгар Александр I бирисээгэ биэрэн, Финляндия улуу княжествота Швецияттан арахсыытын саҕалаабыт.
  • 1849Британия Пенджабы аннексиялаабыт.
  • 1857 — 34-с бенгальскай пехота сипаайа Мангал Пандей Ост-Индскай хампаанньа салататын утары өрө турууну тэрийбит. Устуоруйаҕа Сипаайдар өрө туруулара диэн ааттанар уһун дьалхаан саҕаламмыт. Ииндийэҕэ Улуу Моҕуоллар саҕаларыттан сипаай диэн тиэрмининэн сатыы сэрииһити ааттыыллара.
  • 1918Дьокуускайга өрөбөлүүссүйэни утарбыт Уобаластааҕы Сэбиэт большевиктары өйүүр Оробуочай дьокутааттар сэбиэттэрин исполкомун хаайбыт, ол иһигэр Максим Аммосовы, Николай Бубякины, М.М. Виленскаяны, Я.Е. Зиберты, Богдан Чижигы уо.д.а. Центросибирь хаайыллыбыт дьону босхолуурга ирдээбит, онтон атын карательнай этэрээт ыытарга суоһурҕаммыт.
  • 1938 — Иркутскайга өрөбөлүүссүйэ кыттыылааҕа, кавалерист, Гражданскай сэрии кэмигэр Саха сиригэр кыһыл разведчиктар этэрээттэрин хамандыыра, Дьокуускайдааҕы хомуньуус баартыйа кэмитиэтин чилиэнэ, экэнэмиис (Ленинграадтааҕы ноурот хаһаайыстыбатын үнүстүүтэ, 1924-26 сс.), Саха сиринээҕи Госбаан хонтуоратын управляющайа, Өлүөнэ өрүс пароходствотын управлениетын начаалынньыгын солбуйааччы, инженер-гидролог (Ленинграадтааҕы транспортнай академия, 1930-34 сс.) Семен Иванов хаайыллар. Чинчийээччилэр бэлиэтииллэринэн санаатын көнөтүк этэр, хорсун-хоодуот майгылаах, омугумсуйууну утаран саха быраабын элбэхтэ туруорсубут киһи этэ. 1942 сыллаахха хаайыыга өлбүтэ, буруйа суоҕа 1962 с. дакаастаммыта.
  • 1942 — Германия Любек куоратын Британия ВВС-тара буобмалаабыттар, бу ньиэмэс куораттарын бастакы бөдөҥ ситиһиилээх буомаблааһыннара этэ.
  • 1945Аан дойду иккис сэриитэ: Англияҕа бүтэһик Фау-1 ракеталар эстибиттэр.
  • 1945 — Аан дойду иккис сэриитэ: ньиэмэс 4-с аармыйатын Сэбиэскэй аармыйа урусхаллаабыт.
  • 1947Мадагаскаарга французтары утары өрө туруу саҕаламмыт.
  • 1955 — Москубаҕа учуонай Юрий Кнорозов майя омук суругун-бичигин туһунан хандьыдаат диссэртээссийэтин көмүскээбит. Кнорозов аныгы дьонтон бастакынан майя суругун аахпыт киһи буолар. Арыйыы уһулуччу буолан быһаччы дуоктар истиэпэнин иҥэрбиттэр.
  • 1974 — Кытай Шэньси куоратын аттыгар Терракота аармыйаны булбуттар.
  • 1995Бүлүү куоратын дьаһалтатын быһаарыытынан куорат уруккута Калинин аатынан уулуссатын уларытан, Гавриил Чиряев аатын биэрбиттэр. Бу уулуссаҕа Гавриил Чиряев урут олоро сылдьыбыт эбит.
  • 2004Болгария, Эстония, Латвия, Литва, Румыния, Словакия уонна Словения НАТО байыаннай блогар киирбиттэр.
  • 2010 — Москуба метротугар икки терракт буолбут, 40 киһи өлбүт, олор истэригэр Дьокуускай олохтооҕо.

Төрөөбүттэр уларыт

  • 1893 — Алексей Кралин (1974 өлб.) — Гражданскай сэрии кыттыылааҕа, салайааччы, политик.
  • 1909Гавриил Сивцев (1975 өлб.) — Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала, 1979 сыллаахха Дьокуускайга тахсыбыт "Сахалыы кылгас тылдьыт" ааптара.
  • 1927Александра Охлопкова — сэбиэскэй кэмнээҕи хомуньуус баартыйа диэйэтэлэ, ССРС Үрдүкү сэбиэтин дьокутаата, Саха АССР үөрэҕин миниистирин солбуйааччы.
  • 1932 — Дмитрий Саввинов — прикладной экологияҕа биллиилээх чинчийээччи, биология билимин дуоктара, профессор
  • 1940Николай Кычкин — дуобатчыт, Ытык Күөл спортивнай оскуолатын тренерэ, СӨ уонна РФ үтүөлээх тренерэ, Таатта улууһун Ытык киһитэ.
  • 1962Дьокуускайга Александр Подголов — Саха сирин бэлиитигэ, түмэт дьайыксыта.

Өлбүттэр уларыт

  1. Указ Президента Российской Федерации от 31 мая 2006 г. № 549 Об установлении профессиональных праздников и памятных дней в Вооружённых Силах Российской ФедерацииХалыып:V