Муус устар 7

күнэ-дьыла

Муус устар 7 диэн Григориан халандаарыгар сыл 97-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 98-c күнэ). Сыл бүтүө 268 күн баар.

Бэлиэ күннэрПравить

ТүбэлтэлэрПравить

  • 1348 — Прагаҕа Карлов университет олохтоммут, Европа кырдьаҕас университеттарыттан биирдэстэрэ, славяннарга бастакы университет.
  • 1789 — Селим III Осмаан импиэрийэтин султаана буолбут.
  • 1900 сыллаахха Дьокуускайга кулун тутар 7 күнүттэн ыам ыйын 6 күнүгэр (урукку ааҕыынан олунньу 23 — муус устар 23) диэри «Саха уобалаһын туора урдустарын олохторун-дьаһахтарын уонна салаллыыларын уларытыы туһунан» («О преобразовании устройства и управления инородцев Якутской области») диэн ааттаах Саха уобалаһын бырабылыанньатын мунньаҕа буолбут.
  • 1907 сыллаахха Күлүмнүүр Саха сиригэр холуобунай буруйдаахтары көскө ыытары утаран, «Якутский край» хаһыакка ыстатыйа таһааттарбыт.
  • 1917 — Дьокуускай уокуругун учууталларын сийиэһэ буолбут.
  • 1917 — Арассыыйа Быстах кэмнээҕи бырабыыталыстыбата судаарыстыба мантан инньэ бурдугу бэйэтэ эрэ атыылырын туһунан биллэрбит (хлебная монополия).
  • 1925Саха АССР оҥорон таһаарар күүстэрин ССРС Билимнэрин Академията чинчийэрин туһунан РСФСР Совнаркома уураах ылыммыт. Саха өрөспүүбүлүкэтин чинчийэргэ биллэр-көстөр учуонайдартан анал хамыыһыйа (КЯР) тэриллибит уонна 5 сылга суоттаммыт бырагыраама оҥоһуллубут. 1925-1930 сылларга ССРС Билимнэрин Академиятын Саха сиринээҕи эспэдииссийэтэ 10 хайысханан этэрээттэргэ арахсан Саха АССР бары уокуруктарыгар үлэлээбит, элбэх матырыйаал хомуйан бэчээттээбит.
  • 1939 — Фашистыы Италия Албанияҕа саба түспүт.
  • 1946РСФСР иһинэн Кёнигсберг уобалаһа тэриллибит, билигин Арассыыйа Федерациятын Калининград уобалаһа.
  • 1946 — ВОЗ устаабын 26 дойду ратификациялаабыт.
  • 1948 — ВОЗ устааба олоххо киирбит. Бу күн билигин Чөл турук күнүн быһыытынан бэлиэтэнэр.
  • 1956Марокко Испанияттан тутулуга суох буолбут.
  • 1963Югославия социалистыы дойду буолбут.
  • 1989Норвегия байҕалыгар «Комсомолец» диэн сэбиэскэй атомнай подлодка тимирбит.
  • 1994Руандаҕа геноцид саҕаламмыт (премьер-миниистири уонна харабыл бельгиецтэри өлөрбүттэр, 100 хонук иһигэр 937 тыһ. киһи өлөрүллүбүт).
  • 1994 — .RU домен баар буолбут. Рунет төрөөбүт күнүнэн ааҕыллар.
  • 2003АХШ сэриилэрэ Багдад куораты ылбыттар.
  • 2003 — Бүлүү Сыдыбылыгар оскуола умайыытыгар 22 оҕо уокка былдьаммыт. Ол оҕолортон сэттэтэ — алта кыыс, биир уол — улахан кылаас оҕолоро, кыра оҕолору быыһыы сылдьан өлбүттэр.
  • 2006Буотама үрэх таһынааҕы Национальнай пааркаҕа 30 бизону ыыппыттар.
  • 2010 — Кыргыстааҥҥа иккис өрөбүүлүссүйэ буолбут.
  • 2014 — Донецкай өрөспүүбүлүкэ (ДНР) үөскээбитин туһунан биллэриллибит.

ТөрөөбүттэрПравить

  • 1906Иван Симаков, сэрии иннинэ Дьокуускайга Гражданскай авиация пилотунан үлэлээбит Сэбиэскэй Сойуус дьоруойа, байыаннай лүөччүк. Сэриигэ 1941 сыллаахха Дьокуускай куорат военкоматынан ыҥырыллыбыт.
  • 1909 — Леонид Киренскэй — чинчийээччи, академик, Саха Сириттэн төрүттээх дьонтон бастакынан академик аатын ылбыт киһи.
  • 1922Николай Кудряшов (23.03.1973) — лейтенант, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1944). Буруйдааһыҥҥа түбэһэн, Дьоруой аата уонна бары наҕараадалара быһыллан (1953), биир сыл хаайыыга олоорон тахсан баран 1956 сыллаахха Саха сиригэр көһөн кэлбит, Амакинкаҕа үлэлэлээбит, Ньурбаҕа өлбүт. Өлбүтүн кэннэ, 2013 сыллаахха бары бырааптара чөлүгэр түспүт.
  • 1939Фрэнсис Форд Коппола, кинорежиссёр, сценарист уонна продюсер, «Оскар» 6 төгүллээх, «Көмүс глобус» 4 төгүллээх лауреата.
  • 1941 — Афанасий Федоров, РФ культуратын үтүөлээх үлэһитэ, Саха АССР үтүөлээх артыыһа.
  • 1954Джеки Чан (дьиҥ. аата Чан Кон Сан), актер, режиссёр, продюсер, каскадёр, трюк туруорааччы.

ӨлбүттэрПравить

  • 1960Дмитрий Гулиа (1874 төр.), Абхазия народнай бэйиэтэ, абхаз литэрэтиирэтин төрүттээччи.
  • 1974Тыаһыт - Николай Павлов (11.06.1904 төр.) — репрессияҕа түбэһэн өр сылларга умнууга хаалбыт сэбиэскэй кэмҥээҕи саха суруйааччыта, кэпсээнньит. Былатыан Ойуунускай кэргэнин ойох ылан, уустук кэмҥэ кини оҕолорун атаҕар туруортаабыта.
  1. Отмечается в годовщину гибели — 7 апреля 1989 года АПЛ «Комсомолец»
  2. День рождения Рунета — 7 апреля.
  3. В память об открытии в апреле 1524 года итальянским мореплавателем Верраццано Джованни Нью-Йоркской бухты