Бэс ыйын 30

күнэ-дьыла

Бэс ыйын 30 диэн Григориан халандаарыгар сыл 181-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 182-c күнэ). Сыл бүтүө 184 күн баар.

Бэлиэ күннэрПравить

ТүбэлтэлэрПравить

  • 1736 — туурактар Азов кириэппэһи төгүрүктээһиннэрин тохтоппуттар. Куорат бүтэһиктээхтик Арассыыйа киэнэ буолбут.
  • 1859Франция акробата Шарль Блонден Ниагара күрүлгэнин быа устунан хааман туораабыт.
  • 1889 — Парижтааҕы эйэ кэмпириэнсийэтигэр Түмэннэр (парламеннар) сойуустара олохтоммут. Бу тэрилтэ билигин да үлэлиир.
  • 1905Альберт Эйнштейн "Хамсыыр эттиктэр электродинамикалара" диэн ыстатыйатыгар специальнай относительность түөрүйэтин төрүттэрин быһаарбыт.
  • 1908Тоҥус метеоритын түһүүтэ диэн ааттаммыт билигин да ымпыга-чымпыга биллибэт дьикти түбэлтэ буолбут. Сүдү дэлби тэбии түмүгэр Алын Тунгуска үрэххэ 2150 км² сиргэ 80 мөлүйүөн мас сууллубут.
  • 1909 — В. Никифоров-Күлүмнүүр «Манчаары түөкүн» драматын бастакы туруоруута. Бу айымньы Бикитиэкэҕэ баар.
  • 1918 — Апполинарий Рыдзинскай баһылыктаах экспедиционнай этэрээт Иркутскайтан ыам ыйын 28 күнүгэр араҕан бэс ыйын 30 күнүгэр Дьокуускайтан чугас Табаҕаҕа тийэн кэлбитэ.
  • 1919Баһылай Никифоров-Күлүмнүүр Омскайга Судаарыстыбаннай экономика мунньаҕар көхтөөх кыттыыны ылар, аара Саха сирин сайдыытыгар, олоҕор-дьаһаҕар элбэх көдьүүстээҕи ситиһэр, үп-харчы аҕалар.
  • 1937Лондоҥҥа аан дойдуга бастакы суһал төлөппүөн нүөмэрэ олохтоммут.
  • 1942 — Отделение хамандыыра, комсомолец, сержант диэн илии баттаабыт Дехтерев Егор Иванович "Дойдум иннигэр" диэн хоһоонноох суругун дойдутугар ыыппыт. Бу сурук Саха сирин архыыбыгар харалла сытар. Дехтерев кимэ, хантан төрүттээҕэ чуолкай биллибэт.
  • 1949 — сылгыһыттар Герасим Кривошапкиҥҥа уонна Тимофей Лукиҥҥа Социалистыы Үлэ Дьоруойа аат иҥэриллибит.
  • 1990Дьокуускай аэропордугар Москубаттан кэлбит Ил-62 көтөр-аал посадкатыгар моһуогуран көтөр полоса таһыгар тахсыбыт уонна алдьаммыт. Авария түмүгэр 6 киһи эчэйбит.
  • 1997Улуу Британия Гонг Конг куоратын 99 сыллаах арендата бүппүтүнэн сибээстээн Кытайга төттөрү биэрбит.
  • 2013Эгиипэккэ бэрэсидьиэн Мохамед Мурси утары өрө туруу саҕаламмыт, түмүгэр былааска олорбут баартыйа сууллубута.
  • 2017 — аатыра сылдьыбыт Ньурба улууһун баһылыга Варвара Петроваҕа аналлаах искибиэр төрөөбүт дойдутугар Үөдэйгэ аһыллыбыт.

ТөрөөбүттэрПравить

  • 1916 — Саха АССР үтүөлээх артыыһа А. С. Слепцов төрөөбүт (өлбүт сыла 1992).
  • 1938 — Борис Попов (Барылҕан) — литэрэтиирэ кириитигэ, СӨ үтүөлээх диэйэтэлэ, Арассыыйа социальнай билимин академига, Петровскай ноуука уонна искусство Академиятын чилиэнэ, Норуоттар ыккардыларынааҕы Үрдүкү оскуола академиятын чилиэн-кэрэспэдьиэнэ, бөлүһүөпүйэ билимин дуоктара, профессор. ССРС суруйааччыларын сойууһун (билигин Норуоттар ыккардыларынааҕы суруйаачылар сойуустарын сообществота) уонна Арассыыйа суруналыыстарын сойуустарын чилиэнэ. Чурапчы улууһун ытык киһитэ.
  • 1955 — Федот Тумусов — Саха сирин бэлиитигэ, Ил Түмэн уонна Госдума хас да ыҥырыыларын дьокутаата.
  • 1985 — Майкл Фелпс, АХШ устууга спортсмена, уопсайа 28 Олимпия оонньууларын мэтээллэрдээх (рекорд), онтон 23-э - кыһыл көмүс (эмиэ рекорд).

ӨлбүттэрПравить

  1. Международный день парламентаризма | Организация Объединённых Наций
  2. Национальный День армии в Гватемале