1906

(Мантан: 1906 сыл көстө)
Сыллар
1902 1903 1904 190519061907 1908 1909 1910
Уоннуу сыллар
1870-с 1880-с 1890-с1900-с1910-с 1920-с 1930-с
Үйэлэр
XIX үйэXX үйэXXI үйэ

1906 сыл.

Туох буолбутаПравить

  • Тохсунньу 4 (билиҥҥиннэн тохсунньу 17) — «Сахалар сойуустара» («Союз якутов») диэн тэрилтэ тэриллибитэ. Тэрийээччи В. В. Никифоров-Күлүмнүүр.
  • Тохсунньу 5 (18) — Күлүмнүүр Арассыыйа импиэрийэтин Миниистирдэрин сэбиэтигэр, бэрэстээтэл С. Ю. Виттеҕа «Сахалар сойуустарын» ирдэбилин тэлэгирээмэлээбит.
  • Тохсунньу 16 (29) күнүгэр Илин Хаҥалас улууһун довереннай инородецтара «Сахалар сойуустарын» ирдэбилин өйөөбүттэрин туһунан үҥсүү киирбит.
  • Тохсунньу 17 (30) күнүгэр Өктөм сахалара мунньахтаан «Сахалар сойуустарын» ирдэбилин өйүүллэрин биллэрбиттэр.
  • Тохсунньу 19 (олунньу 1) күнүгэр Күлүмнүүр Арассыыйа ис дьыалаҕа миниистирин Дурново П. Н. бирикээһинэн хаайыыга быраҕыллар. Бу сытан «Манчаары түөкүн» дырааманы суруйар.
  • Кулун тутар — Сунтаар сахалара Ньукулай II аатыгар «Сахалар сойуустарын» чилиэннэрин сокуоннайа суох тутууларын туһунан петиция ыыталлар.
  • От ыйын 21 — 44 саастаах Пётр Столыпин Арассыыйа бырабыыталыстыбатын баһылыгынан анаммыт. Бу киһи саҕана сахалары Хотугу Муустаах байҕал кытылыгар көһөрөн баран, Саха сирин киинигэр нуучча бааһынайдарын олохсутар бырайыак үөскээбитэ. Оччотооҕу саха интэлигиэннэрэ Эдуард Пекарскайы эспиэр быһыытынан бу бырайыагы кытта сөбүлэспитин иһин кириитикэлээбиттэрэ.
  • Балаҕан ыйын 2 — Дьокуускайга эр дьоҥҥо аналлаах биэксэл оскуолатын бастакы педсовета буолбут. Бу күнү Дьокуускайдааҕы С. Орджоникидзе аатынан медицина колледжа арыллыбыт күнүнэн ааҕыллар.
  • Сэтинньи 3 — Берлиҥҥэ баттаммыт конвенция түмүгэр аан дойдуга SOS сигнал ылыныллыбыт.
  • Сэтинньи 23 — Билиҥҥи Таатта улууһун Чөркөөҕөр Наммара Төрдө диэн сиргэ биир кылаастаах начаалынай училище арыллыбыт. 1909 с. бу үөрэх кыһата икки кылаастаах училищеҕа кубулуйбут.
  • Сэтинньи 25Дьокуускайга уокурук бэрэстэбиитэллэрин мунньаҕа буолбут. Сэриигэ харчы сиэртибэлээһин туһунан, Иркутскайга арыллар университекка харчынан көмө туһунан, уон биэксэл-акушер пууннарын эбии арыйыы туһунан кэпсэппиттэр.
  • Сэтинньи 25 — Бу кэмҥэ Саха уокуругар 269 тыһыынча киһи олороро биллибит. Онтон 3600 киһитэ араас буруйдары оҥорон көскө кэлэн олороллор эбит, олортон 900-һэ дьахтар этэ.
  • Сэтинньи 25 — Ыраахтааҕы ыйааҕынан Саха уобалаһын губернаторынан Иван Крафт анаммыт. Кини бу солоҕо 1913 сыллаахха дылы олорбута.
  • Ахсынньы 10АХШ бэрэсидьиэнэ Теодор Рузвельт Нобель Эйэҕэ бириэмийэтин тутан, Нобель бириэмийэтин ылбыт бастакы американец буолбут. Арассыыйа-Япония сэриитэ түмүктэнэригэр өрүттэри иллэһиннэрээччи буолбута.
  • Чөркөөххө Наммара Төрдө диэн сиргэ биир кылаастаах училище аһыллыбыта.

ТөрөөбүттэрПравить

ӨлбүттэрПравить